U nang buồng trứng có thể chỉ là khối u cơ năng do hoạt động nội tiết của cơ thể hoặc cũng có thể là khối ung thư cần phải phát hiện sớm và xử trí kịp thời nhằm bảo toàn mạng sống và duy trì chức năng cho người phụ nữ.
Lạc nội mạc tử cung
Nội mạc tử cung là lớp màng trong của tử cung, được cấu tạo làm 2 phần: phần nền hầu như không trảo đổi và phần nâng cao trưởng là phần sẽ thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt, trong quá trình mang thai và lúc sinh nở. Thông thường, theo chu kỳ kinh nguyệt, phần nâng cao trưởng này sẽ phát triển càng ngày càng dày lên, tích tụ nhiều chất dinh dưỡng nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi để trứng thụ tinh sẽ tới làm tổ lúc có thai. Gần hết chu kỳ kinh, do thay đổi nội tiết tố sinh dục nữ, lớp tăng trưởng này sẽ bong ra và tạo ra hiện tượng hành kinh, sau đó, phần này lại tiếp diễn tăng trưởng về chu kỳ kinh sau và cứ thế duy trì suốt giai đoạn tuổi sinh sản.
Lạc nội mạc tử cung xảy ra tại nhiều nơi khác ngoài lòng tử cung như trong ổ bụng, tại vòi trứng, ở buồng trứng hoặc bám trên thành ruột… Mặc dù nằm lạc chỗ nhưng các phần nội mạc này vẫn bị ảnh hưởng bởi nội tiết tố sinh dục nên vẫn phát triển dày lên, cương tụ rồi bong ra và gây xuất tiết về ngày hành kinh. Tuy nhiên, dịch xuất tiết và xuất huyết từ đám nội mạc này sẽ không được tống ra ngoài như máu kinh mà bị tích tụ lại ở chỗ và ngày một nhiều lên. Khối lạc chỗ sẽ càng ngày càng lớn ra và tạo thành các khối nang chứa dịch, máu và nội mạc tử cung. Nguyên nhân của bệnh cho tới nay vẫn còn chưa rõ ràng, được giải thích là do nội mạc tử cung lúc sinh ra đã có mặt ở các vị trí bất thường hoặc do hiện tượng nội mạc bong ra khi hành kinh đã đi ngược dòng từ lòng tử cung trở ngược ra vòi trứng và có mặt tại các nơi khác trong ổ bụng.
Triệu chứng của tình trạng này là có hiện tượng cơn đau bụng kinh càng ngày gia tăng kèm một khối u vùng bụng càng ngày càng lớn ra. Điều trị thuốc được ưu tiên chỉ định khi khối u còn nhỏ hoặc trước và sau khi phẫu thuật nhằm tiêu diệt triệt để các khối lạc chỗ. Tuy nhiên, bệnh thường hay tái phát.
 U nang buồng trứng khổng lồ. |
Loại u này cốt yếu là lành tính, đây là tổ chức phát triển từ mô thượng bì trong thời phôi thai. Khi phẫu thuật sẽ thấy bên trong khối u có chất bã đậu vàng, nhiều lông tóc, xương, răng…
Ung thư buồng trứng
Ung thư buồng trứng cũng được xếp về dạng nhất là của u nang vì tính chất ung thư chỉ biết được sau khi phẫu thuật, còn trước đó, khi thăm khám vẫn chẩn đoán là u nang. Ung thư buồng trứng có thể phát triển trên mọi độ tuổi và thường được phát hiện trễ do triệu chứng của khối u buồng trứng thường rất mơ hồ. Hơn nữa, vị trí của buồng trứng tiếp xúc nhiều với ổ bụng, do đó thường có di căn xa từ rất sớm. Điều trị ung thư buồng trứng gồm phẫu thuật và hóa trị bổ sung sau đó. Tùy theo mức độ bệnh, có khi đòi hỏi phẫu thuật lấy hết cả hai buồng trứng và cả tử cung dù tuổi đời bệnh nhân còn rất trẻ.
Phẫu thuật là biện pháp điều trị cần yếu
Các trường hợp u cơ năng thì sẽ tự mất đi theo chu kỳ kinh nguyệt nhưng khối u thực thể (do bệnh lý) thì cần phải xử trí sớm. Biện pháp điều trị chính yếu đối với u nang buồng trứng là phẫu thuật, có thể phẫu thuật qua nộ i soi ổ bụng hay mổ mở tùy theo kích thước và tính chất của khối u. Các trường hợp chẩn đoán nang buồng trứng nên làm xét nghiệm máu đo lượng chất alpha feto protein (CA 125) để góp phần xác định sớm nguy cơ ung thư.
BS. Nguyễn Tiến Dũng
No comments:
Post a Comment